Kripto para piyasasında yeni çıkan projelerin büyük bir başarısızlık oranıyla karşı karşıya olduğu ve mevcut token ekonomisi modellerinin sürdürülebilirliğini yitirdiği belirtiliyor.
EthCC konferansında önemli açıklamalarda bulunan 21Shares araştırmacısı Darius Moukhtarzade, 2024 ve 2025 yıllarında piyasaya sürülen tokenların karşılaştığı devasa değer kayıplarına dikkat çekti. Moukhtarzade, özellikle düşük dolaşımdaki arz ve yüksek tam seyreltilmiş değer (FDV) modelinin yatırımcılar için ciddi bir risk oluşturduğunu vurguladı. Bu modelin yarattığı yapay fiyat yükselişleri, kilit açılışları başladığında yerini sert satış baskılarına bırakarak projeleri bir çıkmaza sürüklüyor.
Paylaşılan güncel veriler, piyasaya yeni giren tokenların büyük bir çoğunluğunun yüzde 70 ile yüzde 99 arasında değer kaybederek adeta bir “token mezarlığına” dönüştüğünü gözler önüne seriyor. İstatistiklere göre, projelerin yüzde 45’inden fazlası yüzde 70 ile yüzde 90 bandında düşüş yaşarken, yüzde 15’lik bir kesim ise yüzde 90’dan fazla değer kaybıyla karşı karşıya kaldı. Bu durum, bireysel yatırımcıların karşılayamayacağı kadar büyük bir satış baskısının oluştuğunu ve mevcut sistemin tıkandığını kanıtlıyor.
Sürdürülebilir Token Ekonomisi İçin Yeni Çözümler
Moukhtarzade, 2026 yılına kadar bu “ölüm sarmalından” kurtulmak için daha sağlıklı bir ekonomik çerçeve öneriyor. Bu önerinin en başında, başlangıçtaki dolaşımdaki arzın yüzde 20’nin üzerine çıkarılması geliyor. Bu sayede fiyat keşfinin daha şeffaf yapılması ve ilerleyen dönemdeki kilit açılışlarının piyasa üzerindeki yıkıcı etkisinin azaltılması hedefleniyor.
Ayrıca, bir projenin token çıkarmadan önce gerçek bir ürün-pazar uyumuna ve somut bir kullanıcı büyüme modeline sahip olması gerektiği ifade ediliyor. Sadece spekülasyon üzerine kurulu modeller yerine, gelir üreten ve değer yakalama mekanizmaları güçlü olan projelerin piyasada kalıcı olabileceği öngörülüyor. Bu yeni yaklaşım, yatırımcıların güvenini yeniden kazanmak için kritik bir adım olarak görülüyor.