Bitcoin Fiyatındaki 10.00 Satış Baskısı Kayboldu: Tartışmalar Değil de Spot ETF Krizi mi?
Sosyal medyada Jane Street’e yöneltilen “her sabah 10.00’da Bitcoin satışı” iddiaları gündemi sarssa da, uzmanlar verilerin sistematik bir manipülasyona değil ETF mekaniklerine işaret ettiğini söylüyor.
Son aylarda Bitcoin (BTC) fiyatında ABD piyasalarının açılışından hemen sonra görülen sert düşüşler, kripto topluluğunda “10 a.m. dump” olarak anılmaya başlamıştı. ABD Doğu saatiyle sabah 10.00’a, yani Türkiye saatiyle genellikle 17.00 ya da 18.00’e denk gelen bu zaman diliminde yaşanan geri çekilmeler, özellikle bireysel yatırımcıların dikkatini çekti.
Sosyal medyada yayılan bir teoriye göre, büyük trading firması Jane Street, bu saatlerde Bitcoin satarak fiyatı aşağı çekiyor ve ardından spot Bitcoin ETF’lerini indirimli fiyattan topluyordu. Şirketin BlackRock’un iShares Bitcoin Trust (IBIT) ETF’inde yüz milyonlarca dolarlık pozisyona sahip olması da bu iddiaları güçlendiren unsurlar arasında gösterildi.
Veriler Komployu Desteklemiyor
Ancak kripto ekonomisti Alex Kruger’ın paylaştığı piyasa verileri, her gün düzenli ve sistematik bir “10.00 satışı” modelini doğrulamıyor. İlgili zaman aralığındaki fiyat hareketlerinin, büyük ölçüde Nasdaq’taki genel risk fiyatlamasıyla paralel ilerlediği belirtiliyor. Bu da düşüşlerin tek bir kurumun hedefli hamlesinden ziyade geniş çaplı riskten kaçış eğilimiyle örtüştüğüne işaret ediyor.
Ayrıca Jane Street’in, spot Bitcoin ETF’lerinde “authorized participant” yani yetkili katılımcı rolünde faaliyet gösterdiği biliniyor. Bu yapı, ETF fiyatı ile dayanak varlığın net aktif değeri arasındaki farkı dengelemek için belirli alım satım işlemlerini içeriyor.
Spot ETF mekaniği nasıl çalışıyor?
Spot Bitcoin ETF’leri, gerçek BTC tutarak fiyatı bire bir takip etmeyi amaçlıyor. Yetkili katılımcılar, talep arttığında yeni ETF payı oluşturuyor, talep azaldığında ise geri alım yapıyor. ABD düzenlemeleri kapsamında bu işlemler “in-kind” yani doğrudan BTC takası yoluyla gerçekleştirilebiliyor.
Bu süreçte, ETF talebi arttığında bazı katılımcıların önce ETF payını short pozisyonla piyasaya sürüp daha sonra hedge işlemleriyle risk dengelemesi yapması mümkün oluyor. Uzmanlara göre bu durum, kısa vadeli fiyat baskısı yaratabiliyor ancak bu mekanizma yasal çerçevede işliyor.
Ethereum tabanlı finans altyapı şirketi Untrading’in teknoloji yöneticisi Yale ReiSoleil, yapının fiyat keşfini zaman zaman zayıflatabileceğini söylerken, Kruger ise spot talebin net etkisinin değişmediğini ve “önce short, sonra alım” modelinin fiyatı kalıcı olarak baskıladığı iddiasına katılmadığını belirtti.
Dava ve zamanlama tesadüf mü?
Tartışmaların alevlenmesinde, Terraform Labs’in tasfiye yöneticisinin Jane Street’e açtığı içeriden bilgiyle işlem davası etkili oldu. 2022’deki Terra-Luna çöküşü ile bağlantılı olduğu öne sürülen bu dava sonrası “10 a.m.” dalgalanmasının kaybolması, sosyal medyada komplo teorilerini yeniden canlandırdı.
Ancak şu ana kadar Jane Street’in koordineli bir şekilde Bitcoin fiyatını aşağı çektiğine dair onchain veri ya da resmi kayıt ortaya çıkmadı. Uzmanlara göre, son yükselişin nedeni tek bir kurumdan ziyade makro risk iştahındaki değişim ve piyasa dinamiklerinde aranmalı görünüyor.
