USD Coin (USDC)

USD Coin (USDC), değeri 1 ABD dolarına sabitlenmek üzere tasarlanmış bir stablecoin’dir. ABD merkezli Circle tarafından ihraç edilir ve dolaşımdaki her USDC’nin karşılığında nakit ile kısa vadeli ABD devlet tahvili tutulur. Eylül 2018’de piyasaya çıkan USDC, şeffaf rezerv raporları ve düzenleyici uyumu nedeniyle özellikle kurumlar ve DeFi uygulamaları arasında yaygın olarak tercih edilir.

USDC nasıl çalışır?

Circle’ın kurumsal müşterileri dolar yatırdığında aynı miktarda USDC basılır; USDC iade edildiğinde tokenler yakılır ve karşılığı dolar olarak ödenir. Bu basma-itfa döngüsü, piyasa fiyatını 1 dolar civarında tutan temel mekanizmadır. Bireysel kullanıcılar ise USDC’yi genellikle borsalar ya da uygulamalar üzerinden alıp satar.

Rezervlerin önemli bir kısmı, BlackRock tarafından yönetilen ve yalnızca USDC rezervleri için kurulan bir para piyasası fonunda (Circle Reserve Fund) tutulur; geri kalanı bankalarda nakit olarak bekler. Circle rezerv bileşimini düzenli olarak yayımlar ve bu raporlar bağımsız bir muhasebe firmasınca doğrulanır.

USDC ile USDT arasındaki fark

İki stablecoin de 1 dolar hedefler, ancak rezerv yapıları ve düzenleyici konumları farklıdır. USDC’nin rezervleri yalnızca nakit ve kısa vadeli devlet tahvilinden oluşur; USDT ise altın ve bitcoin gibi farklı varlıklar da tutar. Circle, Temmuz 2024’te Fransa’da elektronik para kuruluşu lisansı alarak USDC’yi AB’nin MiCA düzenlemesine uyumlu hale getiren ilk büyük ihraççılardan biri oldu. Buna karşılık USDT’nin işlem hacmi ve borsalardaki parite sayısı daha yüksektir.

Yerel ve köprülenmiş USDC farkı

Circle, USDC’yi Ethereum, Solana, Base, Arbitrum, Avalanche ve başka birçok ağda doğrudan (yerel olarak) ihraç eder. Bazı ağlarda ise USDC, bir köprü üzerinden taşınmış sürüm olarak bulunur; bunlar çoğunlukla “USDC.e” gibi adlarla görünür ve Circle tarafından doğrudan itfa edilmez. Köprülenmiş sürümün değeri, ilgili köprünün güvenliğine bağlıdır. Hangi sürümü tuttuğunuzu Circle’ın resmi sözleşme adresi listesinden doğrulayabilirsiniz.

Circle’ın Cross-Chain Transfer Protocol (CCTP) aracı, USDC’yi bir ağda yakıp diğer ağda yeniden basarak ağlar arası transfer sağlar. Böylece klasik köprülerdeki kilitli fon riskine gerek kalmaz.

USDC ne işe yarar?

• DeFi: Borç verme protokollerinde, merkeziyetsiz borsalarda ve likidite havuzlarında temel varlıklardan biridir.
• Ödemeler: Şirketler ve ödeme kuruluşları dolar bazlı uluslararası transferlerde USDC kullanır.
• Değer koruma: Volatil piyasalarda kripto pozisyonlarını dolar bazında beklemek için kullanılır.

Circle, USDC’nin yanında euro’ya endeksli EURC stablecoin’ini de ihraç eder. Visa gibi büyük ödeme şirketleri de bazı takas (settlement) süreçlerinde USDC kullanımını denedi; bu tür örnekler, stablecoin’lerin kripto borsaları dışında da ödeme altyapısının parçası haline geldiğini gösteriyor.

Öne çıkan gelişmeler ve riskler

USDC ilk olarak Circle ve Coinbase’in kurduğu Centre konsorsiyumu çatısı altında çıkarıldı; 2023’te yönetim tamamen Circle’a geçti. Mart 2023’te Silicon Valley Bank’ın batması, rezervlerin yaklaşık 3,3 milyar dolarlık kısmını riske attı ve USDC birkaç gün boyunca 1 doların belirgin şekilde altına indi; ABD otoritelerinin mevduatları güvenceye almasıyla sabitlik yeniden sağlandı. Bu olay, rezervleri güvenli varlıklarda tutan bir stablecoin’in bile banka riskinden etkilenebileceğini gösterdi. Circle, Haziran 2025’te New York Borsası’nda halka açıldı.

Circle, yasal talepler doğrultusunda belirli adreslerdeki USDC’yi dondurabilir. Yanlış ağa yapılan transferler geri alınamayabilir ve borsada tutulan USDC için borsanın saklama (custody) riski geçerlidir.

USDC piyasa verileri nasıl okunur?

Stablecoinlerde önemli olan fiyat artışı değil, 1 dolardan sapmanın ne kadar küçük kaldığıdır. Piyasa değeri dolaşımdaki USDC miktarını gösterir; bu rakamın büyümesi, kripto ekosistemine giren dolar likiditesine işaret eder. USDC’nin TL karşılığı ise büyük ölçüde dolar/TL kuruna bağlıdır.

Resmi kaynaklar

• Circle: USDC rezervleri
• Circle: resmi USDC sözleşme adresleri
• Circle: CCTP belgeleri
• Circle: USDC koşulları