Vitalik’ten Ethereum İçin Büyük Dönüşüm Planı: Artık Sadece Bir Blokzincir Değil!
Vitalik Buterin, Ethereum’un geleceğini yalnızca daha hızlı bir blokzincir olarak görmüyor. Yeni yazısında, ağın çalışma biçimini değiştirecek kriptografik yöntemleri ve 2030’a yönelik saniyelerle ölçülen kesinleşme hedefini anlattı.
Ethereum’un kurucu ortaklarından Buterin, 27 Eylül’de yayımladığı yazıda blokzincir tasarımının modern kriptografiyle birleştiği bir yapı tarif etti. The Block’un aktardığına göre Buterin, bu dönüşümü Ethereum’un artık yalnızca bir blokzincir olmadığı sözleriyle özetledi. Amaç, ağın daha fazla veriyi ve hesaplamayı paralel işleyebilmesi; bunların doğruluğunu da daha az yükle denetleyebilmesi.
Her işlemi yeniden çalıştırmak yerine kanıtını doğrulamak
Buterin’in çizdiği modelde ağdaki düğümler, her bloğun tamamını indirip işlemleri yeniden yürütmek yerine veriden örnekler alabilecek ve hesaplamanın doğru yapıldığını gösteren kısa kriptografik kanıtları doğrulayabilecek. Veri örnekleme yaklaşımı hâlihazırda belirli veri türleri için kullanılıyor; bunun ileride blokların tüm içeriğini kapsaması öngörülüyor.
Buterin’e göre 2027 için planlanan Hegota, Ethereum’un son olağan yükseltmesi olabilir. Sonrasındaki yol haritasında kanıtları başka kanıtlarla doğrulayan yinelemeli STARK’lar, yazılımı matematiksel yöntemlerle denetleyen sistemler ve kuantum bilgisayarlara dayanıklı güvenlik öne çıkıyor. Buradaki son olağan yükseltme ifadesi, ağın güncellenmesinin biteceği değil, sonraki değişikliklerin daha kapsamlı olacağı anlamına geliyor.
2030 için saniyeler içinde kesinleşme hedefi
Buterin, 2030’a kadar yeni blokların önerildiği zaman aralıklarının 4 ila 8 saniyeye, blokların kesinleşme süresinin ise 8 ila 32 saniyeye inebileceğini öngörüyor. Bunlar farklı ölçütler: İlki yeni blok önerileri için ayrılan aralığı, ikincisi ise bir bloğun ağ tarafından nihai kabul edilmesine kadar geçen süreyi ifade ediyor.
Bu rakamlar bugün devreye alınmış özellikler değil, Buterin’in gelecek öngörüleri. Buterin ayrıca Ethereum’un kendi gecikmesinin merkezi sunucularla yarışmayacağını, buna karşılık ağın çevresinde kurulacak altyapının bu düzeyde hız sunabileceğini belirtiyor.
Yazının diğer dikkat çekici noktası, merkeziyetsizliğin bazı durumlarda performans avantajına dönüşebilmesi. Buterin’e göre dağıtık ağlar veri saklama ve hesaplamayı paralel yürütebilirken modern kriptografi, bu çalışmaların doğrulanmasını kolaylaştırıyor. Bununla birlikte ağdaki hesap bakiyeleri ve akıllı sözleşme verilerine büyük ölçekte paralel erişim sağlamak, çözülmesi gereken zorlu konulardan biri olmaya devam ediyor.
