Hisseler Blokzincire Taşınırken Eski Kriz Tekrarlanabilir mi? Sektörden SEC’ye Uyarı!
Fairmint CEO’su, SEC’nin blokzincir tabanlı hisse kayıtlarına yönelik düzenleme önerisini desteklerken, parçalı sahiplik kayıtlarının Wall Street’in geçmişte yaşadığı evrak krizini dijital ortamda yeniden yaratabileceği uyarısında bulundu.
CoinDesk’te 30 Eylül’de yayımlanan görüş yazısında, hisseleri temsil eden tokenların hangi kayıt sistemine dayandığı sorusu öne çıktı. Yazarın değerlendirmesine konu olan SEC önerisi 1 Eylül’de sunuldu ve transfer acentesi kurallarında 1970’lerin sonlarından bu yana ilk büyük güncelleme olarak nitelendiriliyor. Bu acenteler, menkul kıymetlerin kime ait olduğunu gösteren resmî kayıtları tutuyor ve hisse devirlerini işliyor.
Cüzdandaki token gerçekten sahiplik kaydı mı?
Hisselerin blokzincirde temsil edilmesi, günün her saatinde işlem ve daha hızlı takas gibi olanaklar sunuyor. Fairmint CEO’sunun dikkat çektiği sorun ise bu kolaylıkların arkasındaki sahiplik kaydının birden fazla yerde tutulması.
Bir token, özel amaçlı şirket, aracı kurumun iç sistemi ve transfer acentesinin zincir dışı veritabanı aynı hisse için ayrı kayıtlar taşıdığında bunların birbiriyle uyumlu kalması gerekiyor. Yazara göre asıl ayrım, cüzdandaki tokenın doğrudan resmî sahiplik kaydı olmasıyla başka bir yerde tutulan hisseyi temsil etmesi arasında.
New York Borsası haftada bir gün kapanmıştı
Uyarının arkasında 1960’ların sonundaki Evrak Krizi var. Hisse işlem hacmindeki hızlı artış, kâğıda dayalı kayıt ve takas sistemini kilitlemiş; New York Borsası biriken işleri eritmek için altı ay boyunca çarşamba günleri kapanmak zorunda kalmıştı. Kimin neye sahip olduğunu gösteren tek bir yetkili kaydın bulunmaması da sorunu büyütmüştü.
Yazar, birbirinden kopuk dijital kayıtların benzer bir karmaşayı blokzincir çağında yeniden doğurabileceğini savunuyor. Çözüm olarak sahiplik verileri için ortak ve açık bir standart öneriyor.
SEC’den üç alanda ayrım isteniyor
SEC’nin blokzincir kayıtlarını ayrı bir lisans yerine mevcut düzenlemelere dahil etme yaklaşımını olumlu bulan Fairmint CEO’su, uygulamada üç noktaya dikkat çekiyor: Doğrudan zincir üzerinde tutulan resmî kayıtların üçüncü taraf token modellerinden ayrılması, yatırımcı kimlik tespitinde dijital kimlik ve kriptografik bilgilerin kullanılabilmesi, uyum kontrollerinin denetimli akıllı sözleşmelerle otomatik yürütülmesi.
Bunlar yazarın düzenlemeye ilişkin önerileri. Fairmint de 2023’te transfer acentesi olarak kaydoldu ve kendi modelinde hisse ihracı, yönetimi ve devrini doğrudan zincir üzerinde gerçekleştiriyor; şirketin savunduğu yaklaşımın merkezinde bu kayıt yapısı bulunuyor.
