Google’ın Willow işlemcisindeki deneyde özel kuantum durumlarının hata oranını 40 kat azaltması, kripto paraların güvenliğini tehdit edebilecek kuantum bilgisayarların ne zaman geliştirileceği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
The Block’un haberine göre Google Quantum AI, 15 Ekim’de yaptığı açıklamada “magic state cultivation” adlı yöntemi Willow işlemcisinde başarıyla denediğini duyurdu. Çalışma, güçlü ve güvenilir kuantum bilgisayarlar geliştirmenin önündeki önemli darboğazlardan birini hedefliyor.
Kuantum bilgisayarların geniş bir işlem yelpazesini gerçekleştirebilmesi için “magic state” adı verilen özel kuantum durumlarına ihtiyaç duyuluyor. Bu durumların yüksek kalitede hazırlanması oldukça fazla kaynak gerektiriyor; bazı tahminlerde bir makinenin kapasitesinin yüzde 95’e kadarının bu işe ayrılabileceği hesaplanıyor.
Deneyde hata oranı 40 kat azaldı
Google araştırmacılarının 2024’te geliştirmeye başladığı yöntem, bir filtre gibi çalışıyor. Küçük bir çip bölgesinde hazırlanan kuantum durumu, koordineli ölçümlerle kontrol ediliyor; hatalı denemeler elenerek daha düşük hata oranına sahip bir durum elde ediliyor.
Willow’daki deneyde, bu işlemden geçirilen kuantum durumlarının hata oranı işlenmemiş durumlara kıyasla 40 kat azaldı. T-state olarak adlandırılan durumlarda da hedeflenen kuantum durumuna uyumu ifade eden mantıksal doğruluk yüzde 99,99’a ulaştı.
Araştırmacılara göre yöntemin pratik, hataya dayanıklı kuantum bilgisayarlarda kullanılabilmesi için henüz daha büyük ölçekli deneyler gerekiyor.
Kripto için korkulan “Q-day” ne kadar yakın?
Q-day, yeterince güçlü kuantum bilgisayarların bugün kullanılan bazı kriptografik güvenlik yöntemlerini kırabilecek düzeye ulaşması için kullanılan bir ifade. Böyle bir kapasite, kripto para işlemlerini yetkilendiren dijital imzaların yanı sıra internet ve finans altyapısındaki açık anahtarlı sistemleri de tehdit edebilir.
Castle Island Ventures’ın kurucu ortağı Nic Carter, yapay zekâ destekli iyileştirmelerin kuantum hesaplamadaki ilerlemeyi hızlandırdığını düşünüyor. Carter’a göre Google’ın deneyi bu eğilimin yeni bir örneği; ancak yakın bir tehdit bulunmuyor ve büyük ölçekli, hataya dayanıklı makineler için mühendislik engelleri sürüyor.
Project Eleven CEO’su Alex Pruden ise farklı bir noktaya dikkat çekiyor: Bu yöntem önceki hesaplamalarda zaten varsayıldığı için deneyin Q-day takvimini mutlaka öne çekmesi gerekmiyor. Pruden’e göre sonuç, mevcut kaynak tahminlerinin dayandığı varsayımları doğrulayarak bu tahminleri daha inandırıcı hâle getiriyor.
Kripto sektörünün kuantum saldırılarına dayanıklı güvenlik yöntemleri geliştirmesinin arkasında da bu uzun vadeli risk bulunuyor. Google’ın sonucu, bugün bir cüzdanın şifresinin kırıldığını değil, gelecekte bu kapasiteye ulaşmak için gereken teknik adımlardan birinde ilerleme sağlandığını gösteriyor.
Yatırım tavsiyesi değildir.
