Tether (USDT)

Tether (USDT), değeri 1 ABD dolarına sabitlenmek üzere tasarlanmış bir stablecoin’dir. Tether Limited tarafından 2014’te piyasaya sürülen USDT, en yüksek işlem hacmine sahip kripto varlıklardan biridir. Borsalarda dolar yerine kullanıldığı için yatırımcılar kripto paralar arasında geçiş yaparken ya da fiyat dalgalanmasından korunmak istediklerinde USDT’ye yönelir.

USDT nasıl çalışır?

USDT bir blockchain ağında kendi başına çıkarılan bir coin değil, farklı ağlar üzerinde basılan bir tokendir. Tether, doğrulanmış kurumsal müşterilerinden dolar aldığında karşılığında yeni USDT basar; müşteri USDT’yi iade ettiğinde ise bu tokenleri dolaşımdan çıkarır ve dolar öder. Bu basma ve itfa (geri ödeme) döngüsü, piyasa fiyatının 1 dolar civarında kalmasını sağlayan temel mekanizmadır: fiyat 1 doların altına düşerse büyük oyuncular ucuza alıp Tether’e iade ederek arbitraj yapar.

Bireysel kullanıcılar genellikle Tether ile doğrudan işlem yapmaz; USDT’yi borsalardan alıp satar. Bu nedenle borsadaki USDT fiyatı küçük sapmalar gösterebilir.

USDT ilk olarak 2014’te “Realcoin” adıyla, Bitcoin üzerinde çalışan Omni Layer protokolünde çıkarıldı. Daha sonra Ethereum ve TRON gibi daha hızlı ve ucuz ağlara yayıldı; Tether, kullanımı azalan bazı eski ağlardaki desteğini zamanla sonlandırdı. Şirket, Bitfinex borsasıyla aynı yönetim ve ortaklık yapısına sahip bir grubun parçasıdır.

USDT neyle desteklenir?

Tether, dolaşımdaki her USDT’nin rezervlerle karşılandığını belirtir. Şirketin yayımladığı raporlara göre rezervlerin büyük bölümü kısa vadeli ABD Hazine bonolarından oluşur; bunun yanında nakit benzeri varlıklar, altın, bitcoin ve teminatlı krediler de yer alır. Rezerv raporları üç ayda bir bağımsız bir muhasebe firmasının onayıyla (attestation) yayımlanır; ancak bu belgeler tam kapsamlı bir denetim değildir.

Rezervlerin şeffaflığı geçmişte sorgulandı. 2021’de Tether, rezervlere ilişkin yanıltıcı açıklamalar gerekçesiyle ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) ve New York Başsavcılığı ile para cezası ödeyerek uzlaştı.

USDT hangi ağlarda çıkarılır?

USDT; Ethereum (ERC-20), TRON (TRC-20), Solana ve başka birçok ağda bulunur. Hepsi aynı değeri temsil eder, ama ağlar birbirinden bağımsızdır. TRC-20 ağında gönderilen USDT, ERC-20 adresine doğrudan ulaşmaz. Transfer yaparken gönderen ve alan tarafta aynı ağı seçmek gerekir; ayrıntılar için doğru ağ seçimi rehberine bakabilirsiniz. Ücretleri ise USDT ile değil, ilgili ağın yerel coin’i (ETH, TRX, SOL gibi) ile ödersiniz.

USDT ne işe yarar?

• Borsa içi işlem çifti: Kripto paraların büyük bölümü USDT paritesiyle işlem görür.
• Değer koruma: Yatırımcılar volatil piyasalarda pozisyonlarını USDT’ye çevirerek beklemeye geçer.
• Transfer: Borsalar ve cüzdanlar arasında hızlı, 7/24 dolar bazlı transfer sağlar.
• DeFi: Borç verme ve likidite havuzlarında yaygın olarak kullanılır.

USDT’nin riskleri

USDT merkezi bir şirkete bağlıdır. Tether, yasal talepler veya güvenlik gerekçesiyle belirli adreslerdeki USDT’yi dondurabilir. Rezervlerin değeri ya da erişilebilirliği sorgulandığında fiyat geçici olarak 1 doların altına inebilir; Mayıs 2022’deki TerraUSD çöküşü sırasında USDT kısa süreliğine belirgin şekilde dolar altına sarktı. Düzenleyici risk de önemlidir: Avrupa Birliği’nin MiCA düzenlemesi kapsamında izin almadığı için bazı borsalar AB’deki kullanıcılar için USDT işlemlerini kısıtladı. ABD’de ise 2025’te yasalaşan GENIUS Act, stablecoin ihraççılarına yeni kurallar getirdi. Son olarak, yanlış ağa yapılan transferler kurtarılamayabilir ve borsada tutulan USDT için borsa saklama (custody) riski geçerlidir.

USDT piyasa verileri nasıl okunur?

Stablecoinlerde fiyat grafiğinden çok, 1 dolardan sapmaya bakmak gerekir; 0,99 ile 1,01 aralığı olağan kabul edilir. USDT’nin TL fiyatı ise doğrudan dolar/TL kuru ve borsadaki arz-talep dengesiyle belirlenir, bu yüzden bankadaki dolar kurundan biraz farklı olabilir. Piyasa değeri, dolaşımdaki USDT miktarına eşittir ve artması genellikle kripto piyasasına yeni dolar girişi olarak yorumlanır.

Resmi kaynaklar

• Tether: rezerv ve dolaşım bilgileri
• Tether: kullanım ve itfa koşulları
• Tether: desteklenen protokoller