Donanım Cüzdanı Nedir, Nasıl Kurulur?
Donanım cüzdanı, kripto paraların özel anahtarlarını internete bağlı olmayan küçük bir cihazda saklayan ve işlemleri cihazın içinde imzalayan soğuk cüzdandır. Doğru kurulum ve güvenli yedekleme, sağladığı korumanın temelidir.
Bu sayfada 7
Donanım cüzdanı, kripto paralarınızın özel anahtarlarını bilgisayar veya telefondan ayrı, küçük bir cihazda saklayan ve işlemleri cihazın içinde imzalayan bir soğuk cüzdandır. Ledger ve Trezor bu alandaki en bilinen üreticilerdir. Anahtar cihazdan hiç çıkmadığı için bilgisayarınıza bulaşan bir zararlı yazılım, coin’lerinizi harcayacak imzayı kendi başına üretemez.
Ancak cihazın sağladığı koruma, büyük ölçüde nasıl kurulduğuna bağlıdır. Aşağıdaki adımlar marka bağımsız ortak süreci anlatır; düğme adları ve menüler modele göre değişeceği için her zaman üreticinin resmî kurulum belgesini esas alın.
Donanım cüzdanı nasıl çalışır?
Bir işlem yapmak istediğinizde, bilgisayardaki ya da telefondaki uygulama işlemi hazırlar ve USB veya Bluetooth ile cihaza gönderir. Cihaz alıcı adresini ve tutarı kendi ekranında gösterir; siz fiziksel bir tuşla onayladığınızda imzayı cihazın içinde üretip geri yollar. Uygulama da imzalanmış işlemi ağa iletir.
Bu düzenin kritik noktası cihazın kendi ekranıdır. Bilgisayar ekranı zararlı yazılım tarafından değiştirilebilir, ama cihaz ekranında gördüğünüz bilgi doğrudan cihazdan gelir. Bu yüzden onaydan önce kontrol edilmesi gereken yer her zaman cihaz ekranıdır.
Donanım cüzdanı nasıl kurulur? Adım adım
1. Cihazı güvenilir kaynaktan alın
Cihazı üreticinin resmî sitesinden veya sitede listelenen yetkili satıcılardan alın. İkinci el veya pazar yerinde açılmış kutudan çıkan cihazlar risklidir. Geçmişte bir üreticinin müşteri verileri sızdırıldıktan sonra kullanıcılara kurcalanmış cihazlar ve sahte mektuplar gönderildiği görüldü; bu yüzden “ücretsiz yeni cihaz” teklifleri de şüpheyle karşılanmalıdır.
2. Resmî uygulamayı indirin
Masaüstü veya mobil uygulamayı yalnızca üreticinin sitesindeki bağlantıdan indirin. Arama reklamları ve kutudaki rastgele QR kodları sahte sitelere yönlendirebilir. Uygulama ilk açılışta cihazın orijinallik kontrolünü yapıyorsa bu adımı atlamayın.
3. Yeni cüzdan oluşturun
Cihazı “yeni cüzdan” olarak kurun ve bir PIN belirleyin. Kutudan önceden yazılmış kurtarma kelimeleri içeren bir kart çıkarsa cihazı kullanmayın; o kelimeleri bilen kişi cüzdanınızı da açabilir. Gerçek kurtarma kelimeleri her zaman kurulum sırasında cihazın ekranında üretilir.
Daha önce telefonda kullandığınız bir cüzdanın kelimelerini cihaza yüklemek mümkündür, ama önerilmez. O anahtar zaten internete bağlı bir cihazda bulunduğu için soğuk saklamanın avantajı kaybolur. En temiz yol, yeni cüzdan oluşturup varlıkları zincir üzerinden aktarmaktır.
4. Kurtarma kelimelerini yazın ve doğrulayın
Cihaz size genellikle 12, 20 ya da 24 kelime gösterir. Bunları sırasıyla ve doğru yazımla kâğıda geçirin; fotoğraf çekmeyin, telefona veya buluta kaydetmeyin. Kurulum sonunda cihaz bazı kelimeleri sorarak yedeği kontrol eder. Daha sonra da yedeği yalnızca cihazın kendi doğrulama özelliğiyle test edin, kelimeleri hiçbir web sitesine yazmayın.
Kâğıt yedek su ve yangından zarar görebilir. Yüksek tutarlar için kelimeleri paslanmaz çelik bir plakaya kazımak veya damgalamak yaygın bir yöntemdir. Yedeği nerede tuttuğunuzu, acil bir durumda güvendiğiniz bir yakınınızın nasıl ulaşacağını da önceden planlayın.
5. Alıcı adresini cihaz ekranında kontrol edin
Uygulamada doğru ağı ve hesabı seçip “Al” bölümünü açın, ardından adresi cihazda gösterme seçeneğini kullanın. Bilgisayardaki adresle cihazdaki adres karakter karakter aynı olmalıdır. Zararlı yazılımların panodaki adresi saldırganın adresiyle değiştirdiği bilinen bir yöntemdir.
6. Küçük bir tutarla deneyin
İlk transferi küçük bir tutarla yapın ve işlemi blok gezgininde doğrulayın. Ardından küçük bir gönderim yaparak cihazın imza akışını görün. Örneğin 0,001 BTC göndermek isterken cihaz ekranında 0,01 BTC görüyorsanız onaylamayın; ondalık hatası ve ücret alanı en sık gözden kaçan ayrıntılardır.
PIN, kurtarma kelimeleri ve passphrase arasındaki fark
- PIN: Cihazın fiziksel kullanımını korur. Birçok cihaz arka arkaya yanlış PIN girişinde kendini sıfırlar; bu durumda kurtarma kelimeleriyle geri yüklersiniz.
- Kurtarma kelimeleri: Bütün anahtarların yedeğidir. Kelimeleri ele geçiren kişi cihaza ve PIN’e ihtiyaç duymadan cüzdanı başka bir cihazda açabilir.
- Passphrase: Kelimelere eklenen isteğe bağlı bir ek parola; tamamen ayrı bir cüzdan açar. Unutursanız kelimeler tek başına o cüzdanı geri getirmez, bu yüzden ilk kurulumda değil, süreci anladıktan sonra kullanılmalıdır.
Kör imza (blind signing) nedir, açılmalı mı?
Basit transferlerde cihaz alıcıyı ve tutarı açıkça gösterir. Karmaşık DeFi işlemlerinde ise cihaz işlemin ne yaptığını tam okuyamayabilir ve yalnızca anlamsız bir veri özeti gösterir. Bu durumda imza atmak için “blind signing” ayarının açılması istenir.
Kör imza, ne onayladığınızı göremediğiniz anlamına gelir. Yalnızca güvendiğiniz uygulamalarda, gerektiğinde açıp işiniz bitince kapatmak daha güvenlidir. Ayrıca donanım cüzdanıyla verilen sınırsız token izni de geçerli bir yetkidir; sözleşme bu izni sonradan cihazınıza sormadan kullanabilir.
Sık yapılan donanım cüzdanı hataları
- Sahte “destek” hesaplarına veya “cüzdanınızı senkronize edin” e-postalarına kurtarma kelimelerini vermek. Üreticiler bu kelimeleri hiçbir koşulda istemez.
- Kelimeleri telefon notlarında veya bulut fotoğraflarında saklamak.
- Bir cihazın bütün ağları desteklediğini varsaymak. Desteklenen coin listesini ve gereken ücret varlığını önceden kontrol edin.
- Cihaz yazılımı güncellemesinden önce yedeğin doğruluğunu kontrol etmemek.
Sık sorulan sorular
Donanım cüzdanı kaybolur veya bozulursa ne olur?
Coin’ler cihazda değil blockchain’dedir. Kurtarma kelimeleriniz varsa aynı veya uyumlu başka bir cihaza geri yükleyerek erişimi kazanırsınız. Bulan kişi PIN’i bilmeden cihazı kullanamaz, ama yine de varlıkları yeni kelimelerle oluşturduğunuz bir cüzdana taşımak iyi bir önlemdir.
Donanım cüzdanında hangi coin’ler saklanabilir?
Bu, modele ve üreticinin uygulamasına göre değişir. Bitcoin ve Ethereum neredeyse bütün cihazlarda desteklenir; daha az bilinen ağlar için üçüncü taraf bir cüzdan uygulaması gerekebilir. Satın almadan önce üreticinin destek listesini kontrol edin.