ERC-721 Nedir?
ERC-721, Ethereum üzerinde her biri benzersiz olan, birbirinin yerine geçemeyen tokenler yani NFT’ler oluşturmak için kullanılan standarttır. Her tokenin kendine ait bir kimlik numarası ve sahibi vardır.
Bu sayfada 7
ERC-721, Ethereum üzerinde her biri benzersiz olan ve birbirinin yerine geçemeyen tokenler, yani NFT’ler (non-fungible token) oluşturmak için kullanılan standarttır. ERC-20’de bir tokenin her birimi diğerine eşittir; ERC-721’de ise her tokenin kendine ait bir kimlik numarası (token ID) ve tek bir sahibi vardır. Dijital sanat eserleri, oyun içi eşyalar, alan adları ve koleksiyonlar bu standartla temsil edilir.
ERC-721 nasıl ortaya çıktı?
Standardın yaygınlaşmasında 2017’de çıkan CryptoKitties oyunu belirleyici oldu. Her biri farklı özelliklere sahip dijital kedilerin alınıp satıldığı oyun, benzersiz varlıklar için ortak bir standarda ihtiyaç olduğunu gösterdi. Dieter Shirley’in de aralarında bulunduğu bir grup geliştiricinin önerdiği EIP-721, 2018’de kesinleşti. Bugün Ethereum’daki NFT pazaryerleri ve cüzdanlar bu standardı temel alır.
ERC-721 nasıl çalışır?
Her NFT koleksiyonu bir akıllı sözleşmedir. Sözleşme, hangi token ID’nin hangi adrese ait olduğunu kaydeder. Standardın başlıca fonksiyonları şunlardır:
- ownerOf: Belirli bir token ID’nin sahibini gösterir.
- balanceOf: Bir adresin o koleksiyondan kaç NFT’ye sahip olduğunu gösterir.
- transferFrom ve safeTransferFrom: NFT’yi başka bir adrese aktarır.
- approve: Tek bir NFT için başka bir adrese transfer izni verir.
- setApprovalForAll: Bir adrese o koleksiyondaki bütün NFT’leriniz üzerinde yetki verir.
Bir NFT’yi kesin olarak tanımlamak için ağ, sözleşme adresi ve token ID birlikte gerekir. Aynı koleksiyondaki 125 ve 126 numaralı tokenler farklı görsellere, özelliklere ve piyasa değerlerine sahip olabilir.
NFT aldığınızda neyin sahibi olursunuz?
ERC-721, yalnızca belirli bir tokenin hangi adrese ait olduğunu kaydeder. Görselin telif hakkı, ticari kullanım izni ya da fiziksel bir eşyanın mülkiyeti, ancak proje lisansında açıkça tanımlanmışsa söz konusu olur.
Görselin kendisi de çoğu zaman blockchain’de tutulmaz. Sözleşmedeki “tokenURI” alanı, görsel ve özellik bilgilerini içeren bir dosyaya bağlantı verir. Bu dosya IPFS gibi dağıtık bir depolama sisteminde ya da projenin kendi sunucusunda olabilir. Sunucu kapanırsa token kalır ama görsel erişilemez hâle gelebilir.
ERC-721, ERC-20 ve ERC-1155 farkı
- ERC-20: Değiştirilebilir tokenler; her birim eşittir (örneğin USDC).
- ERC-721: Her token benzersizdir; tek tek takip edilir.
- ERC-1155: Tek sözleşmede hem değiştirilebilir hem benzersiz tokenleri barındırabilen çoklu token standardı; özellikle oyunlarda kullanılır.
NFT işlemlerinde güvenlik
Pazaryerinde satış yaparken tek bir NFT için izin vermek ile “tümü için onay” (setApprovalForAll) vermek aynı şey değildir. İkincisi, o koleksiyondaki bütün NFT’lerinizi taşıma yetkisi verir ve oltalama saldırılarında sıkça istenir. Kullanmadığınız izinleri kaldırmayı unutmayın. Sahte koleksiyonlar aynı isim ve görselleri kullanabilir; satın almadan önce sözleşme adresini resmî kaynaktan doğrulayın. Ayrıntılı önlemler phishing’den korunma rehberimizde yer alıyor.
Sık sorulan sorular
Her NFT ERC-721 midir?
Hayır. Ethereum’da ERC-1155 de yaygındır; Solana gibi başka ağların ise kendi NFT standartları vardır.
ERC-721 NFT’yi taşımak için ne gerekir?
Ethereum ana ağında transfer ücreti ETH ile ödenir. Bu yüzden cüzdanınızda NFT’nin yanında bir miktar ETH bulunmalıdır.
NFT’nin görseli sonradan değiştirilebilir mi?
Sözleşme tokenURI bilgisinin güncellenmesine izin veriyorsa ya da dosya projenin kendi sunucusunda duruyorsa evet. Bazı projeler bu yüzden metadata’yı “dondurur” ve dosyaları IPFS gibi değiştirilemez depolama sistemlerine taşır. Satın almadan önce bu bilgiyi proje belgelerinde kontrol etmek faydalıdır.