Avrupa Merkez Bankası’ndan Blokzincir Hamlesi: Para ve Varlıklar Aynı Anda El Değiştirebilecek!
Avrupa Merkez Bankası, finansal varlıklarla ödemelerin aynı anda el değiştirmesini sağlayabilecek blokzincir tabanlı piyasalar için merkez bankası parasını kullanmanın üç farklı yolunu değerlendiriyor.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu üyesi Isabel Schnabel, Londra’da düzenlenen İngiltere Merkez Bankası’nın Future of Money konferansında yeni çerçeveyi sundu. The Block’un aktardığı açıklamalarda amaç, merkez bankası parasını tokenleştirilmiş menkul kıymetler, banka mevduatları ve stablecoinlerle aynı ya da birbirine bağlı altyapılarda buluşturmak.
Bu yaklaşımın öne çıkan faydası, bir varlığın devriyle ona karşılık yapılan ödemenin birlikte gerçekleşebilmesi. Schnabel, tokenleştirmenin finansal işlemleri programlanabilir hale getirebileceğini ve varlık ile paranın doğrudan etkileşimini sağlayabileceğini belirtti.
Merkez bankası parası sisteme nasıl katılacak?
ECB’nin değerlendirdiği ilk modelde, merkez bankası rezervleri doğrudan programlanabilir bir platformda ihraç edilecek. Böylece merkez bankası parası yeni altyapının içinde yer alacak.
İkinci model, mevcut ödeme altyapısını koruyor. Büyük ödemelerin tek tek ve anlık olarak sonuçlandırıldığı sistem, dağıtık defter teknolojisi (DLT) kullanan platformlara bir bağlantı katmanıyla bağlanacak. Bu seçenekte rezervlerin tokenleştirilmesi gerekmeyecek.
Üçüncü modelde ise merkez bankasında tutulan rezervlerle tamamen desteklenen özel ödeme tokenları çıkarılacak. Bu tokenlar, doğrudan merkez bankasının yükümlülüğü yerine rezervlerle desteklenen özel alacakları temsil edecek.
Ticari bankalar sistemin içinde kalacak
Çerçeve, bugünkü iki katmanlı para yapısını korumayı hedefliyor. Merkez bankası parası işlemlerin nihai olarak sonuçlandırılmasında temel rolünü sürdürürken, ticari bankalar müşterilerine para ve finansal hizmet sunmaya devam edecek.
Böylece blokzincir tabanlı altyapıya geçiş, bankaların devreden çıkarılması üzerine kurulmayacak. Mevduatlar, menkul kıymetler ve stablecoinler, merkez bankası parasının yanında işlem görebilecek.
Daha hızlı ödeme ve daha verimli teminat kullanımı
Finans kurumlarının beklentileri de bu yönde. Lloyds’un İngiltere’nin büyük finans kuruluşlarındaki üst düzey karar vericilerle yaptığı ankette katılımcıların yüzde 71’i, tokenleştirmenin finansal hizmetleri yeniden şekillendireceğini düşünüyor.
Katılımcıların yüzde 60’ı daha hızlı ödeme ve işlem sonuçlandırmayı en büyük potansiyel fayda olarak gösterirken, yüzde 41’i teminat ve likidite yönetimine dikkat çekiyor. Bu beklentiler, varlıkların yalnızca dijital tokenlara dönüştürülmesinden öte, para ve teminatın daha etkin kullanılmasına odaklanıyor.
ECB’nin Pontes projesi DLT tabanlı işlemlerde merkez bankası parasının kullanılmasına yönelik çalışmaları ilerletirken, Appia tokenleştirilmiş piyasaların hangi altyapı üzerinde kurulabileceğini inceliyor. Appia kapsamında tek bir ortak defter, birbirine bağlı ağlar ve birden fazla ortak defter seçenekleri değerlendiriliyor.
