Ethereum’da Yeni Bir Dönem Başlıyor: Ağın Kalbi Bu Teknolojiyle Değişebilir
Ethereum Foundation yöneticisi Hsiao-Wei Wang’a göre Ethereum’un orta vadeli yol haritasında zero-knowledge proofs (ZK) artık deneysel bir alan değil, doğrudan ağın merkezine yerleşecek kritik bir yapı taşı olarak öne çıkıyor.
Ethereum ekosistemi uzun süredir üzerinde çalışılan zero-knowledge cryptography alanında somut bir kırılma noktasına yaklaşırken, bu dönüşümün sinyali Ethereum Foundation’dan geldi. Ethereum Foundation eş yöneticisi Hsiao-Wei Wang, CoinDesk’e verdiği röportajda ZK teknolojisinin Ethereum’un orta vadeli roadmap’inin önemli bir parçası haline geldiğini söyledi.
Hsiao-Wei Wang, son bir iki yılda zero-knowledge alanında “çok etkileyici atılımlar” yaşandığını vurgularken, bu ilerlemenin artık teoriden çıkıp protokol seviyesinde uygulanabilir hale geldiğine dikkat çekti. Wang, daha önce The Merge sürecinin tasarımında yer alan kilit isimlerden biri olarak biliniyor.
Ethereum tarafında kısa vadede öncelik, execution performansını artırmak ve layer-2 ağlar için blob space kapasitesini genişletmek olmaya devam ediyor. Ancak Wang’a göre zero-knowledge proofs, artık yalnızca layer-2 çözümlerinin değil, doğrudan Ethereum ana ağının da temel bir bileşeni olabilir.
Zero-knowledge neden kritik hale geldi?
Zero-knowledge teknolojisi Ethereum ekosistemine ilk olarak 2021 yılında zk-rollup’lar ile girdi. Bu yapı, işlemlerin zincir dışında paketlenip kriptografik kanıtlar halinde Ethereum’a gönderilmesini sağlıyor ve böylece daha düşük işlem ücretleri ile yüksek güvenlik bir arada sunuluyor.
Ancak ZK’nin doğrudan Ethereum’un çekirdeğine entegre edilmesi, denklemi kökten değiştirebilir. Bu sayede ağ, blokların doğru hesaplandığını küçük ve doğrulanabilir matematiksel kanıtlar üzerinden teyit edebilecek. Bu yaklaşım, Ethereum’un ölçeklenmesini kolaylaştırırken merkeziyetsizlik ve güvenlikten ödün verilmemesini hedefliyor.
Ethereum araştırmacıları halihazırda native zkEVM planları üzerinde çalışıyor. Bu vizyon, işlemlerin varsayılan olarak zero-knowledge kanıtlarıyla doğrulanabildiği bir Ethereum anlamına geliyor.
Wang’a göre bu yönelim, Ethereum’un temel felsefesiyle birebir örtüşüyor. Ona göre dayanıklılık, yani güvenlik, sansüre direnç ve tarafsızlık, Ethereum’un değişmeyen özü olmaya devam ediyor.
