Mainnet (Ana Ağ) Nedir?
Mainnet, bir blockchain’in gerçek değere sahip varlıklarla çalışan, herkese açık ana ağıdır. İşlemler kalıcı olarak kaydedilir ve gerçek ücret ödenir; geliştirme amaçlı kullanılan testnet’ten bu yönüyle ayrılır.
Bu sayfada 6
Mainnet (ana ağ), bir blockchain’in gerçek değere sahip varlıklarla çalışan, herkese açık ve kalıcı ağıdır. Mainnet’te yapılan transferler gerçek parayı hareket ettirir, işlem ücretleri gerçek coinlerle ödenir ve kayıtlar kalıcı olarak zincire yazılır. Geliştirme ve deneme amacıyla kullanılan, varlıklarının gerçek değeri olmayan testnet’ten bu yönüyle ayrılır.
Mainnet lansmanı ne anlama gelir?
Yeni blockchain projeleri genellikle şu aşamalardan geçer:
- Geliştirme ve iç testler: Ekip yazılımı kapalı ortamda dener.
- Herkese açık testnet: Geliştiriciler ve kullanıcılar ağı gerçek para riski olmadan dener; hatalar burada ayıklanır.
- Mainnet lansmanı: Ağ gerçek varlıklarla çalışmaya başlar. İlk blok, yani genesis bloğu üretilir.
Bitcoin’in ana ağı 3 Ocak 2009’da genesis bloğunun üretilmesiyle başladı. Ethereum ise ana ağını 30 Temmuz 2015’te “Frontier” adıyla yayına aldı.
Lansman, ağın kusursuz ya da tamamen merkeziyetsiz olduğunu tek başına göstermez. İlk dönemde doğrulayıcı sayısı sınırlı olabilir, bazı özellikler kademeli açılabilir veya geliştirici ekip özel yetkilere sahip olabilir. Bazı projeler bu yüzden ana ağlarını bir süre “mainnet beta” gibi etiketlerle işletir; Solana’nın ana ağı uzun süre bu adla anıldı.
Mainnet ile testnet arasındaki fark
- Değer: Mainnet varlıkları gerçek piyasa değerine sahiptir; testnet tokenleri ücretsiz dağıtılır ve değersizdir.
- Kalıcılık: Mainnet kayıtları kalıcıdır; testnet’ler sıfırlanabilir veya kapatılabilir.
- Ücret: Mainnet’te gerçek coinle ücret ödenir; testnet’te ücret “faucet” denen hizmetlerden alınan test tokenleriyle ödenir.
Cüzdanınızda test ağına geçtiğinizde benzer bir adres ve bakiye ekranı görebilirsiniz; ancak bu bakiye ana ağdaki varlıklarınızla aynı değildir. Bir uygulamanın testnet’te çalışması, mainnet’te de aynı sözleşme adresinde bulunacağı anlamına gelmez.
Mainnet göçü (token swap) nedir?
Bazı projeler önce başka bir blockchain’de, çoğunlukla Ethereum’da ERC-20 token olarak başlar, kendi ana ağı hazır olduğunda tokenlerini o ağa taşır. TRON ve EOS 2018’de, BNB ise 2019’da bu tür geçişler yaptı. Göç sırasında eski tokenler belirli bir oranla yeni ağdaki coinlere dönüştürülür.
Geçiş yöntemi projeden projeye değişir. Bazı borsalar dönüşümü kullanıcı adına otomatik yapar; bazı durumlarda ise kullanıcının belirli bir tarihe kadar işlem yapması gerekir. Doğru yöntemi yalnızca projenin resmî duyurusundan ve kullandığınız borsanın açıklamasından öğrenin.
Göç dönemleri dolandırıcılar için de fırsattır. Gerçek bir mainnet geçişi, kurtarma kelimelerinizi ya da özel anahtarınızı bir siteye girmenizi gerektirmez. Ayrıntılar için phishing’den korunma rehberimize göz atabilirsiniz.
Ana ağda işlem yaparken nelere dikkat etmeli?
- Cüzdanınızın üst kısmında gösterilen ağ adını kontrol edin; geliştirici araçları açıkken yanlışlıkla bir test ağında kalmış olabilirsiniz.
- İşlem ücretini ödemek için o ana ağın kendi coinine sahip olun.
- Yeni bir adrese ya da yeni bir ağa ilk kez büyük tutar göndermeden önce küçük bir deneme transferi yapın.
- Borsalarda ağ seçimini dikkatle yapın; aynı token birden fazla ana ağda bulunabilir. Ayrıntılar doğru ağ seçimi rehberimizde.
Sık sorulan sorular
Mainnet lansmanı fiyatı etkiler mi?
Lansman, projenin önemli bir teknik aşamasıdır ve piyasada ilgi görebilir. Ancak fiyat üzerindeki etkisi önceden bilinemez; lansman sonrası satış baskısı da görülebilir.
Mainnet’te yapılan işlem geri alınabilir mi?
Hayır. Ana ağda onaylanıp kesinleşen işlemler geri alınamaz; yanlış adrese yapılan gönderimler de buna dahildir.