Zcash (ZEC)

Zcash, kullanıcıların işlem bilgilerini gizleyebildiği açık bir ödeme ağıdır. Yerel varlığı ZEC’dir. Ağ 2016’da Bitcoin’e benzer bir para politikasıyla başladı: toplam arz 21 milyon ZEC ile sınırlıdır ve blok ödülü yaklaşık dört yılda bir yarıya iner. Zcash’i Bitcoin’den ayıran temel özellik, sıfır bilgi ispatlarıyla çalışan korumalı işlemlerdir.

Korumalı ve şeffaf adresler

Zcash’te iki tür adres vardır. Şeffaf adresler “t” ile başlar ve Bitcoin’deki gibi çalışır: gönderen, alıcı ve tutar herkese açık kayıtta görünür. Korumalı adresler ise bu bilgileri gizler. Ağ, işlemin geçerli olduğunu, yani harcanan coinlerin gerçekten var olduğunu ve iki kez harcanmadığını, bilgileri açıklamadan doğrular.

Gizlilik varsayılan değil, kullanıcının tercihidir. Bu yüzden ağdaki bütün işlemler gizli değildir. Son yıllarda korumalı kullanımı öne çıkaran cüzdanlar yaygınlaştı ve korumalı havuzlardaki ZEC miktarı arttı. Borsalar ise çoğunlukla şeffaf adreslerle çalışır; korumalı adresten borsaya transfer yapmadan önce platformun bu adres türünü kabul edip etmediğini kontrol edin.

Sıfır bilgi ispatı ne işe yarar?

Sıfır bilgi ispatı, bir ifadenin doğru olduğunu ifadenin içeriğini açıklamadan kanıtlamayı sağlar. Zcash bu yöntemi kripto paralarda yaygın kullanan ilk ağlardandır. İlk sürümler güvenilir bir kurulum töreni gerektiriyordu. 2022’deki Orchard güncellemesiyle Halo 2 adlı, böyle bir kuruluma ihtiyaç duymayan ispat sistemine geçildi. Aynı teknoloji bugün Ethereum ölçeklendirme çözümlerinde de kullanılıyor.

Madencilik, arz ve halving

Zcash iş ispatı kullanır ve madencilik Equihash algoritmasıyla yapılır. Blok ödülünün bir bölümü ağın gelişimini finanse eden fonlara ayrılır. Zcash’in son halving’i Kasım 2024’te gerçekleşti. Halving yeni arzın hızını düşürür; fiyatın aynı oranda veya aynı zamanda değişeceğine dair bir kural içermez. Topluluk, gelecekte hisse ispatı unsurları içeren bir modele geçişi de tartışıyor.

Kimler geliştiriyor?

Zcash’in geliştirilmesinde birden fazla kuruluş yer alır. Electric Coin Company protokolün ilk geliştiricisidir. Zcash Foundation bağımsız bir vakıf olarak alternatif düğüm yazılımı ve araştırma çalışmalarını yürütür. Protokol değişiklikleri ZIP adı verilen öneriler üzerinden tartışılır ve ağ güncellemeleriyle devreye alınır.

Piyasa verisini nasıl okumalı?

Bu sayfadaki fiyat, hacim ve piyasa değeri ZEC’nin küresel piyasa görünümünü verir. İşlem yapacağınız platformdaki fiyat, o piyasanın likiditesine ve kullanılan kura göre bu göstergeden ayrılabilir. Gizlilik coinleri düzenleyici haberlerden güçlü etkilenebilir; ZEC’nin fiyat hareketlerini değerlendirirken borsa erişimini ve korumalı kullanım verilerini birlikte izleyin.

Resmi kaynaklar

• Zcash: proje bilgileri
• Zcash: teknik belgeler
• Zcash Foundation