Proof of Stake (PoS) Nedir?
Proof of Stake, doğrulayıcıların ekonomik teminatını ağın güvenliğine bağlayan konsensüs yaklaşımıdır.
Bu sayfada
Proof of Stake nedir?
Proof of Stake, kısaca PoS, ağın blok üretimi ve doğrulamasında yatırılan kripto varlıkları ekonomik teminat olarak kullanan yaklaşımdır. Türkçede “hisse ispatı” denir. Buradaki hisse, bir şirketin ortaklık payı anlamına gelmez. Katılımcı, protokolün belirlediği varlığı yatırarak doğrulama görevlerine katılır ve kurallara göre ödül veya ceza alabilir.
Ethereum’da doğrulayıcılar yeni blok önerebilir ve gördükleri bloklar hakkında doğrulama mesajları gönderebilir. Kimin ne zaman görev alacağı protokol tarafından belirlenir. Yatırılan ETH, kötü davranışın ekonomik bir bedeli olmasını sağlar. Her PoS ağı aynı seçim, ödül veya ceza düzenini kullanmaz.
Staking neden banka faizi değildir?
Staking getirisi, ağdaki görevler ve ödül kurallarıyla ilişkilidir. Tokenin piyasa fiyatı düşebilir; ödül kazanırken TL karşılığı azalabilir. Örneğin yıl içinde token sayınız yüzde 4 artsa ama birim fiyat yüzde 20 düşse, başlangıçtaki TL değerini korumuş olmazsınız. Ayrıca kesinti, hizmet sağlayıcı ücreti ve protokole özgü bekleme süreleri sonucu değiştirebilir.
Bir borsanın “staking” adıyla sunduğu ürün, doğrulayıcıyı bizzat çalıştırmakla aynı değildir. Varlıkları kimin yönettiği, çekimlerin nasıl yapıldığı ve ek sözleşme riski bulunup bulunmadığı önemlidir.
Ceza ve slashing arasındaki fark
Çevrimdışı kalmak bazı ağlarda kaçırılan ödüle veya küçük cezalara yol açabilir. Slashing ise belirli ihlaller nedeniyle yatırılan teminatın bir kısmının kesilmesidir. Örneğin çelişkili doğrulama mesajları imzalamak böyle bir ihlal olabilir. Her kesinti slashing değildir. Hangi davranışın nasıl cezalandırıldığını, kullanılan ağın güncel kuralları belirler; bütün PoS ağlarına tek bir oran uygulanamaz.