Hard Fork Nedir?

Hard fork, eski doğrulama kurallarıyla uyumsuz yeni kurallar getiren protokol değişikliğidir.

Bu sayfada 8
  1. Hard fork nasıl çalışır?
  2. Planlı yükseltmeler ve tartışmalı ayrılıklar
  3. Ünlü hard fork örnekleri
  4. Hard fork ile soft fork arasındaki fark
  5. Kullanıcılar için riskler
  6. Hard fork nasıl hazırlanır?
  7. Sık sorulan sorular
  8. Kaynak

Hard fork (sert çatallanma), bir blokzincirin kurallarını eski sürümlerle uyumsuz hale getiren protokol güncellemesidir. Yeni kurallara göre üretilen bloklar, yazılımını güncellemeyen düğümler tarafından geçersiz sayılır. Bu yüzden hard fork’ta ağdaki tüm katılımcıların yazılımını güncellemesi gerekir; güncellemeyen bir topluluk kalırsa zincir kalıcı olarak ikiye ayrılabilir.

Hard fork nasıl çalışır?

Her düğüm gelen blokları kendi kurallarıyla denetler. Hard fork, daha önce geçersiz olan bir şeyi geçerli hale getirir; örneğin blok boyutu sınırını büyütmek ya da yeni bir işlem türü eklemek gibi. Güncellenmiş düğümler bu blokları kabul eder, eski düğümler reddeder. Belirli bir blok yüksekliğinden sonra iki grup farklı zincirleri izlemeye başlar.

Ağın tamamı güncellemeyi benimserse eski zincir kendiliğinden terk edilir ve tek bir zincir devam eder. Ethereum’un düzenli ağ yükseltmelerinin çoğu bu şekilde, planlı ve tartışmasız hard fork’lar olarak gerçekleşir.

Planlı yükseltmeler ve tartışmalı ayrılıklar

Planlı yükseltme: Geliştiriciler ve ekosistem önceden anlaşır, yazılım belirli bir tarihte devreye girer. Ethereum’un London (2021), Merge (2022) ve Dencun (2024) gibi güncellemeleri bu türdendir; yeni coin oluşmaz.

Tartışmalı ayrılık: Topluluğun bir kısmı değişikliği kabul etmez ve eski kurallarla devam eder. Bu durumda iki ayrı zincir ve iki ayrı coin ortaya çıkar. Ayrılık anında eski zincirdeki bakiyeler genellikle iki zincirde de bulunur.

Ünlü hard fork örnekleri

Bitcoin Cash (2017): Blok boyutunun artırılmasını savunan topluluk, Bitcoin’den ayrılarak daha büyük bloklara izin veren yeni bir zincir başlattı. Ayrılık anında BTC sahipleri aynı miktarda BCH’ye de sahip oldu.

Ethereum Classic (2016): The DAO saldırısında çalınan fonları geri almak için Ethereum topluluğu zincir geçmişini değiştiren bir hard fork yaptı. Bu değişikliği kabul etmeyenler eski zinciri sürdürdü; o zincir bugün Ethereum Classic olarak biliniyor.

Hard fork ile soft fork arasındaki fark

Soft fork kuralları daraltır ve geriye uyumludur; eski düğümler yeni blokları kabul etmeye devam eder. Hard fork ise kuralları değiştirir; tüm ağın güncellenmesini gerektirir ve kalıcı ayrılığa yol açabilir. Hangi yöntemin seçileceği, değişikliğin teknik niteliğine ve topluluğun desteğine bağlıdır.

Kullanıcılar için riskler

  • Tekrar saldırısı: İki zincir aynı işlem biçimini kullanıyorsa, bir zincirde imzalanan işlem diğerinde de geçerli olabilir. Ayrılan zincirler genellikle buna karşı koruma ekler; korumayı doğrulamadan işlem yapmayın.
  • Borsa desteği: Borsalar ayrılık sırasında yatırma ve çekimleri durdurabilir; yeni coin’i dağıtıp dağıtmayacakları kendi kararlarıdır.
  • Dolandırıcılık: “Fork coin’inizi almak için özel anahtarınızı girin” diyen siteler en yaygın tuzaktır. Özel anahtarınızı veya kurtarma kelimelerinizi hiçbir siteye girmeyin.

Hard fork nasıl hazırlanır?

Planlı bir hard fork’tan önce geliştiriciler değişikliği bir iyileştirme önerisi olarak yayımlar (Bitcoin’de BIP, Ethereum’da EIP). Öneri topluluk tartışmasından ve test ağlarındaki denemelerden geçer. Ardından düğüm yazılımlarının yeni sürümleri yayımlanır ve değişikliğin hangi blok yüksekliğinde ya da hangi tarihte devreye gireceği duyurulur. Borsalar, cüzdanlar ve madenciler bu tarihe kadar yazılımlarını günceller.

Sık sorulan sorular

Hard fork’ta yeni coin alır mıyım? Yalnızca tartışmalı bir ayrılık olur ve yeni zincir yaşamaya devam ederse. Planlı yükseltmelerde yeni coin oluşmaz. Ayrılık anında varlıklarınız borsadaysa yeni coin’in dağıtılması borsanın kararına bağlıdır.

Hard fork öncesi ne yapmalıyım? Çoğu planlı yükseltmede kullanıcıların bir şey yapması gerekmez. Tartışmalı bir ayrılık bekleniyorsa, ayrılık tamamlanıp tekrar saldırısı koruması doğrulanana kadar büyük transferleri ertelemek daha güvenlidir.

Kaynak

Bir sonraki okuma