Zero-Knowledge Proof Nedir?
Zero-knowledge proof, bir iddianın doğruluğunu ilgili gizli bilgiyi açıklamadan kanıtlamayı sağlayan kriptografik yöntemdir.
Zero-knowledge proof ne demektir?
Zero-knowledge proof, Türkçesiyle sıfır bilgi ispatı, bir bilginin doğru olduğunu o bilginin kendisini açıklamadan kanıtlamayı sağlayan kriptografik yöntemdir. Kanıtı kontrol eden taraf, iddianın doğruluğundan emin olabilirken gizli ayrıntıları öğrenmeyebilir. Bunun sağlanması kullanılan sistemin matematiksel ve teknik varsayımlarına bağlıdır.
Örneğin bir hizmete yaşınızın belirli bir sınırın üzerinde olduğunu kanıtlamak isteyebilirsiniz. Amaç, doğum tarihinizin tamamını paylaşmadan koşulu sağladığınızı göstermektir. Böyle bir uygulamada kimlik bilgisinin başlangıçta güvenilir biçimde doğrulanmış olması da gerekir; kriptografik kanıt yanlış başlangıç verisini kendiliğinden doğruya dönüştürmez.
Blockchain’de nerede kullanılır?
Gizlilik uygulamalarında işlem ayrıntılarının bir bölümünü açığa çıkarmadan kurallara uyulduğu gösterilebilir. Ölçekleme sistemlerinde ise çok sayıda hesaplamanın doğru yürütüldüğünü kısa bir kanıtla doğrulamak amaçlanabilir. Ana ağın bütün hesaplamayı tekrar etmeden kanıtı kontrol etmesi verimlilik sağlayabilir.
Bu yüzden “ZK” ifadesini gören kullanıcının otomatik olarak anonimlik beklememesi gerekir. ZK-rollup adı verilen bir ağ, işlemleri doğrulamak için bu kanıtlardan yararlanırken adresleri ve transferleri herkese açık tutabilir. Gizlilik ile geçerlilik doğrulaması iki ayrı kullanım alanıdır.
Kanıtın sınırları
Kanıt yalnızca tanımlanmış iddianın doğruluğunu gösterir. Bir uygulamanın bütün yazılımında açık bulunmadığını, fiyat verisinin gerçek dünyayı doğru yansıttığını veya hizmeti yöneten kişilerin güvenilir olduğunu kanıtlamaz. Bazı yöntemlerde ilk kurulum töreni veya özel donanım maliyeti gibi ek unsurlar vardır.
Bir ürünün “ZK güvenliği” söylemini değerlendirirken tam olarak neyin gizlendiğini, neyin kanıtlandığını ve hangi bilgilerin açık kaldığını arayın. Bu ayrıntılar verilmeden yalnızca teknoloji adıyla güvenlik sonucu çıkarmak mümkün değildir.