İşlem Onayı (Confirmation) Nedir?
İşlem onayı, bir kripto transferinin blockchain’de bir bloğa alındığını ve ardından kaç yeni blok eklendiğini gösteren ölçüdür. Onay sayısı arttıkça işlemin geri çevrilme ihtimali azalır; borsalar bu yüzden belirli sayıda onay bekler.
Bu sayfada 6
İşlem onayı (confirmation), bir kripto transferinin blockchain’de bir bloğa alındığını ve o bloğun üzerine kaç yeni blok eklendiğini gösteren ölçüdür. İşleminiz bir bloğa girdiğinde 1 onay alır; arkasından gelen her yeni blok bu sayıyı bir artırır. Onay sayısı yükseldikçe işlemi geri çevirmek zorlaşır; borsaların yatırımları belirli sayıda onaydan sonra hesaba geçirmesinin nedeni budur.
Onay sayısı nasıl hesaplanır?
Ağa gönderilmiş ama henüz bir bloğa alınmamış işlem mempool’da bekler ve 0 onaylıdır. Örneğin işleminiz 900.000 numaralı bloğa girdiyse ve zincirin son bloğu 900.005 ise, işleminiz 6 onay almıştır. Blok gezginleri bu hesabı sizin yerinize yapar ve onay sayısını işlem sayfasında gösterir.
Kaç onay yeterlidir?
Bitcoin’de yaygın kabul, 6 onaydan sonra işlemin pratikte kesinleşmiş sayılmasıdır. Bu kural, Satoshi Nakamoto’nun teknik makalesinde yaptığı olasılık hesabından ve zaman içinde oluşan sektör alışkanlığından gelir. Protokolde “6 onaydan sonra işlem değişmez” diyen bir kural yoktur; her ek blok, geçmişi değiştirmeye çalışan bir saldırganın maliyetini artırır.
Gereken onay sayısı tutara ve ağa göre değişir:
- Küçük ödemeler: Bazı satıcılar 1 onayı, hatta düşük tutarlarda 0 onayı kabul eder.
- Borsa yatırımları: Her borsa her ağ için kendi eşiğini belirler; Bitcoin için birkaç onay yaygındır. Güncel sayı yatırma ekranında yazar.
- Proof of Stake ağları: Ethereum’da onay sayısı yerine kesinleşme (finality) önemlidir; bloklar normal koşullarda yaklaşık 13 dakikada kesinleşir.
Farklı ağlardaki aynı onay sayısı aynı güvenliği ifade etmez. Bitcoin’deki 6 onay ile blok süresi birkaç saniye olan bir ağdaki 6 blok, ne aynı süreye ne de aynı saldırı maliyetine karşılık gelir.
Layer 2 ağlarında durum biraz daha farklıdır. Uygulamada birkaç saniye içinde gördüğünüz “onaylandı” bilgisi, işlemi sıralayan operatörün verdiği ön kabuldür. İşlem verisinin Ethereum ana ağına yazılması ve orada kesinleşmesi daha sonra gerçekleşir; bu yüzden ana ağa para çekmek daha uzun sürebilir.
Onay neden gecikir?
Onay süresini iki şey belirler: işlemin ilk bloğa girmesi için geçen bekleme ve sonraki blokların gelme hızı. İlk aşamayı büyük ölçüde ödediğiniz ücret belirler. Ağ yoğunsa düşük ücretli işlemler birkaç blok, hatta saatlerce bekleyebilir. İkinci aşamada ise Bitcoin’in ortalama on dakikalık blok süresi devreye girer; ancak bloklar düzenli aralıklarla gelmez, bu yüzden 3 onay tam 30 dakika demek değildir.
Borsaya yatırdığınız Bitcoin gezginde onaylanmış göründüğü hâlde bakiyenize geçmediyse, büyük olasılıkla borsanın istediği onay sayısına henüz ulaşılmamıştır. Bu aşamada ikinci bir transfer yapmak sorunu çözmez. İşlemin durumunu TXID ile takip edebilirsiniz.
Onay neyi garanti etmez?
Onay yalnızca işlemin zincire kaydedildiğini gösterir. Yanlış adrese gönderilen bir transfer de onaylanır ve geri alınamaz. Borsanın desteklemediği bir ağdan yapılan yatırım da zincirde başarılı görünür ama hesaba geçmeyebilir. Göndermeden önce ağ, adres ve gerekiyorsa memo bilgisini kontrol etmek bu yüzden önemlidir; ayrıntılar doğru ağ seçimi rehberimizde yer alıyor.
Sık sorulan sorular
0 onay ne demek?
İşlemin ağa gönderildiğini ama henüz hiçbir bloğa alınmadığını gösterir. Bu aşamada işlem yer değiştirebilir veya düşebilir; büyük tutarlarda güvenilmemelidir.
Bitcoin’de 6 onay ne kadar sürer?
Ortalama yaklaşık bir saat sürer, ancak blok aralıklarının değişkenliği ve ilk bloğa girmeden önceki bekleme nedeniyle daha kısa ya da uzun olabilir.