Mempool Nedir?
Mempool, ağa gönderilmiş ama henüz bir bloğa alınmamış işlemlerin düğümlerde beklediği geçici alandır. Ağ yoğunlaştığında mempool büyür ve hangi işlemin önce onaylanacağını büyük ölçüde ödenen ücret belirler.
Bu sayfada 6
Mempool (memory pool, bellek havuzu), ağa gönderilmiş ama henüz bir bloğa alınmamış işlemlerin düğümlerde beklediği geçici alandır. Bir Bitcoin transferi yaptığınızda işlem önce mempool’a girer ve bir madencinin onu bloğa eklemesini bekler. Ağ yoğun olduğunda mempool büyür; hangi işlemin önce onaylanacağını ise büyük ölçüde ödenen ücret belirler.
Mempool nasıl çalışır?
Bir işlemin mempool’dan bloğa yolculuğu kabaca şu adımlardan oluşur:
- Cüzdanınız imzalı işlemi bağlı olduğu düğüme gönderir.
- Düğüm işlemi kontrol eder: İmza geçerli mi, harcanan bakiye daha önce kullanılmış mı, ücret asgari sınırın üzerinde mi?
- Geçerli işlem düğümün mempool’una eklenir ve diğer düğümlere yayılır.
- Madenciler mempool’daki işlemlerden en kârlı olanları seçerek aday blok hazırlar.
- İşlem bir bloğa girdiğinde mempool’dan çıkar ve ilk onayını alır.
Ağın tamamı için tek bir ortak mempool yoktur. Her düğüm kendi mempool’unu tutar; düğümler işlemleri farklı zamanlarda alabilir ve farklı kurallar uygulayabilir. Gezginlerde gördüğünüz bekleme listesi, o hizmetin bağlı olduğu düğümlerin görünümüdür.
İşlemim neden mempool’da bekliyor?
Blok alanı sınırlıdır. Bitcoin’de yaklaşık her on dakikada bir blok üretilir ve her bloğa sınırlı sayıda işlem sığar. Talep arttığında kullanıcılar blok alanı için ücret yarışına girer. Madenciler, işlem boyutunun sanal bayt (vB) başına en yüksek ücreti ödeyen işlemleri öncelikle seçer; bu oran “sat/vB” olarak gösterilir.
Ücret, gönderilen tutara göre değil işlemin veri büyüklüğüne göre hesaplanır. 10 dolarlık ve 1 milyon dolarlık iki transfer, aynı boyuttaysa aynı ücreti ödeyebilir. Düşük ücretle gönderdiğiniz işlem, sonradan gelen yüksek ücretli işlemlerin arkasında kalabilir. Bu durum paranızın kaybolduğu anlamına gelmez; yalnızca sıranın gelmediğini gösterir.
Takılan işlem nasıl hızlandırılır?
- RBF (Replace-by-Fee): Aynı girdileri kullanan, daha yüksek ücretli yeni bir işlem gönderilir ve eskisinin yerini alır. Cüzdanınızda “ücreti artır” seçeneği varsa genellikle bu yöntem kullanılır.
- CPFP (Child Pays for Parent): Bekleyen işlemden gelen parayı yüksek ücretle harcayan ikinci bir işlem gönderilir. Madenci ikinci işlemi almak için ilkini de bloğa eklemek zorunda kalır.
Borsa çekimlerinde işlemi platform gönderdiği için bu yöntemleri siz uygulayamazsınız; borsanın destek ekibiyle iletişime geçmeniz gerekir.
Mempool’dan düşen işlem ne olur?
Düğümlerin mempool için bellek sınırı vardır. Bitcoin Core’un varsayılan ayarlarında bu sınır 300 MB’tır ve çok uzun süre bekleyen işlemler yaklaşık iki hafta sonra listeden silinir. Mempool dolduğunda en düşük ücretli işlemler ilk çıkarılır. Düşen işlem genellikle hiç gerçekleşmemiş sayılır ve bakiye cüzdanda yeniden harcanabilir görünür; ancak başka düğümler işlemi hâlâ saklıyor olabilir. Aynı bakiyeyle ikinci ödeme yapmadan önce işlemin durumunu gezginde takip edin.
Ethereum’da da mempool mantığı aynıdır, ancak ücret EIP-1559 ile gelen taban ücret ve öncelik ücretinden oluşur. Ayrıca işlemleri sıralayarak ek kâr elde etme (MEV) yüzünden bazı kullanıcılar işlemlerini herkese açık mempool yerine özel kanallardan gönderir. Ücretlerin ayrıntısı için gas ücretleri rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mempool’daki işlem iptal edilebilir mi?
Doğrudan iptal düğmesi yoktur. Bitcoin’de aynı girdileri kendi adresinize gönderen yüksek ücretli bir RBF işlemiyle, Ethereum’da aynı nonce’u kullanan bir işlemle asıl işlem geçersiz kılınabilir.
Mempool doluluğu nereden takip edilir?
Bitcoin için mempool.space gibi gezginler bekleyen işlem sayısını ve önerilen ücret oranlarını gösterir.