Kripto Para Bilgi Merkezi
Takip edilen ağların ne işe yaradığını, tokenlerin kullanımını ve dikkat edilmesi gereken farklılıkları öğrenin.
Bitcoin (BTC)Bitcoin (BTC), 2009’da Satoshi Nakamoto tarafından başlatılan, merkezi bir kurum olmadan çalışan ve iş ispatıyla korunan ilk kripto paradır. Toplam arzı 21 milyon BTC ile sınırlıdır.
Ethereum (ETH)Ethereum (ETH), akıllı sözleşmeleri ve merkeziyetsiz uygulamaları çalıştıran programlanabilir bir blockchain ağının yerel kripto parasıdır. ETH, işlem ücretlerini ödemek ve staking ile ağı güvence altına almak için kullanılır.
Tether (USDT)Tether (USDT), değerini 1 ABD dolarına sabitlemeyi hedefleyen ve Tether şirketinin ağırlıklı olarak ABD Hazine bonolarından oluşan rezervlerle desteklediği en yaygın stablecoindir. Kripto borsalarında dolar yerine kullanılır.
USD Coin (USDC)USD Coin (USDC), Circle şirketinin ihraç ettiği ve nakit ile kısa vadeli ABD Hazine bonolarıyla desteklenen, değerini 1 ABD dolarına sabitlemeyi hedefleyen düzenlemeye tabi bir stablecoindir.
BNB (BNB)BNB, 2017’de Binance tarafından çıkarılan ve bugün BNB Chain ekosisteminin yerel kripto parası olan varlıktır. İşlem ücretlerini ödemek, staking yapmak ve Binance’te komisyon indirimi almak için kullanılır.
XRP (XRP)XRP, 2012’de çalışmaya başlayan XRP Ledger ağının yerel kripto parasıdır. Saniyeler içinde ve çok düşük ücretle uluslararası transfer yapmak için tasarlanmıştır; toplam arzı 100 milyar XRP ile sabittir.
Solana (SOL)Solana (SOL), yüksek hız ve düşük işlem ücretleri için tasarlanmış, 2020’de yayına giren bir blockchain’in yerel kripto parasıdır. SOL, işlem ücretlerini ödemek ve staking ile ağı güvence altına almak için kullanılır.
Dogecoin (DOGE)Dogecoin (DOGE), 2013’te bir internet şakası olarak ortaya çıkan, Shiba Inu köpeği logosuyla tanınan ve iş ispatıyla çalışan bir kripto paradır. Hızlı blokları ve sınırsız ama öngörülebilir arzıyla bilinir.
Cardano (ADA)Cardano (ADA), akademik araştırmaya dayalı olarak geliştirilen ve Ouroboros adlı hisse ispatı protokolüyle çalışan bir blockchain’in yerel kripto parasıdır. ADA; ücret ödemek, staking ve zincir üstü yönetişim için kullanılır.
TRON (TRX)TRON (TRX), Justin Sun’ın 2017’de kurduğu, hızlı ve düşük maliyetli işlemler için tasarlanmış blockchain’in yerel kripto parasıdır. TRON ağı özellikle USDT transferlerinde yaygın olarak kullanılır.
Avalanche (AVAX)Avalanche (AVAX), Türk bilgisayar bilimci Emin Gün Sirer’in kurduğu Ava Labs tarafından geliştirilen, hızlı kesinlik sunan bir blockchain platformunun yerel kripto parasıdır. AVAX; ücret ödemek ve staking için kullanılır.
Chainlink (LINK)Chainlink (LINK), akıllı sözleşmelere fiyat gibi gerçek dünya verilerini taşıyan ve blockchain’ler arası iletişim sağlayan merkeziyetsiz oracle ağıdır. LINK tokeni, bu hizmetlerin ödemesinde ve staking’de kullanılır.
Polkadot (DOT)Polkadot (DOT), Ethereum’un kurucu ortaklarından Gavin Wood’un geliştirdiği, farklı blockchain’lerin ortak güvenlik altında birbirleriyle çalışmasını sağlayan çok zincirli ağın yerel kripto parasıdır. DOT; staking, yönetişim ve coretime için kullanılır.
Litecoin (LTC)Litecoin (LTC), 2011’de Charlie Lee tarafından Bitcoin’in kodundan geliştirilen, daha hızlı bloklar ve düşük ücretlerle günlük ödemeler için tasarlanmış iş ispatı tabanlı bir kripto paradır. Arzı 84 milyon LTC ile sınırlıdır.
Bitcoin Cash (BCH)Bitcoin Cash (BCH), 2017’de Bitcoin’den hard fork ile ayrılan ve daha büyük bloklarla düşük ücretli, hızlı ödemeleri hedefleyen iş ispatı tabanlı bir kripto paradır. Arzı Bitcoin gibi 21 milyonla sınırlıdır.
Stellar (XLM)Stellar, sınır ötesi ödemeleri ve dijital varlık ihracını hızlı ve düşük maliyetli hale getirmek için 2014’te kurulan açık bir blokzincir ağıdır. XLM (lumen), ağın işlem ücretleri ve hesap rezervleri için kullanılan yerel varlığıdır.
Cosmos Hub (ATOM)Cosmos Hub, birbirine IBC protokolüyle bağlanabilen bağımsız blokzincirlerden oluşan Cosmos ekosisteminin 2019’da açılan ilk ağıdır. ATOM, Cosmos Hub’ın staking, yönetişim ve işlem ücretlerinde kullanılan yerel varlığıdır.
NEAR Protocol (NEAR)NEAR Protocol, sharding ile ölçeklenen, okunabilir hesap adları ve esnek erişim anahtarları sunan hisse ispatı tabanlı bir blokzincirdir. NEAR, ağın işlem ücretleri, depolama ve staking için kullanılan yerel tokenidir.
Uniswap (UNI)Uniswap, kullanıcıların likidite havuzları üzerinden aracısız token takası yaptığı, Ethereum’da 2018’de başlayan merkeziyetsiz bir borsa (DEX) protokolüdür. UNI, protokolün yönetişim tokenidir; sahipleri protokol kararlarında oy kullanır.
Aave (AAVE)Aave, kullanıcıların kripto varlıklarını yatırıp faiz kazandığı ve teminat göstererek borç alabildiği merkeziyetsiz bir borç verme protokolüdür. AAVE, protokolün yönetişim tokenidir ve güvenlik mekanizmalarında da kullanılır.
Hyperliquid (HYPE)Hyperliquid, emir defterli spot ve sürekli vadeli işlem piyasaları için tasarlanmış birinci katman bir blokzincirdir. HYPE, ağın staking, HyperEVM ağ ücretleri ve işlem ücreti indirimlerinde kullanılan yerel tokenidir.
Ethereum Classic (ETC)Ethereum Classic, 2016’daki DAO çatallanmasında eski kuralları sürdüren iş ispatı tabanlı akıllı sözleşme ağıdır; yerel varlığı ETC’dir.
Monero (XMR)Monero, gönderen, alıcı ve tutarı varsayılan olarak gizleyen iş ispatı tabanlı bir ödeme ağıdır; yerel varlığı XMR’dir.
Zcash (ZEC)Zcash, sıfır bilgi ispatlarıyla korumalı işlemler sunan, arzı 21 milyonla sınırlı iş ispatı tabanlı bir ödeme ağıdır; yerel varlığı ZEC’dir.
Dash (DASH)Dash, masternode yapısıyla hızlı onay ve hazine yönetimi sunan iş ispatı tabanlı bir ödeme ağıdır; yerel varlığı DASH’tir.
IOTA (IOTA)IOTA, nesnelerin interneti ve veri paylaşımı için başlayan, 2025’te Move tabanlı hisse ispatı ağına geçen bir blokzincir projesidir.
Sky (SKY)Sky, DAI stablecoin’ini çıkaran MakerDAO’nun yeni adıdır. MKR yönetim tokeni SKY’a dönüştürülüyor; ekosistemin yeni stablecoin’i USDS’tir.